A nigeri hatóságok bejelentik, hogy visszanyerték az ellenőrzést a 101-es légibázis, valamint az érzékeny pozíciók fölött Niameyben egy felkelés után, amiben katonák vettek részt, miközben egyre nő a feszültség az ismétlődő veszteségek nyomán a fegyveres csoportokkal szemben.
Augusztus 30
A nigeri hatóságok bejelentették, hogy teljesen visszanyerték az ellenőrzést egy stratégiai légitámaszpont fölött a fővárosban, Niameyben egy szombaton katonák által végrehajtott felkelés után, melynek során heves tűzharcok és robbanások zajlottak órákon keresztül a reptéri és az elnöki zóna közelében. Mindez a legújabb kihívás, amivel az ‘Abd ar-Raḥmān Tiyānī vezette Katonai Tanács szembe kell nézzen.
Salifou Modi nigeri védelmi miniszter azt közölte, hogy egy csoport katonai személy “megszegte a katonai rendet” és szombaton éjjel 00:20 körül megkísérelte fogságba ejteni társaikat a 101-es támaszponton Niameyben, mielőtt tüzet nyitottak volna a főváros érzékeny pozíciók irányába.
Hozzátette, hogy a védelmi és biztonsági erők gyors beavatkozása lehetővé tette a folyamatok kordában tartását és az ellenőrzés fokozatos helyreállítását a célba vett területek fölött, felszólítva Niamey lakosságát a nyugalomra, illetve, hogy folytassák tevékenységüket a természetes módon.
Több száz katona vett részt a felkelésben
Szombaton este a nigeri hivatalos média azt közölte, hogy a támadásban “több száz felbőszült katona” vett részt, illetve, hogy “az összecsapások több órán keresztül tartottak, mielőtt a Tiyānī-hoz hű erők képesek lettek volna helyreállítani az ellenőrzést”. A hivatalos televízió felvételeket mutatott, amikről azt állította, hogy lázadók katonák, akik felkelő magukat.
Három biztonsági forrás azt közölte, hogy az Elnöki Gárda lépett fel Tiyānī védelmében az események során. Az elnök a Reuters szerint vasárnap reggelig nem mutatkozott nyilvánosan.
Szombat első óráitól fogva robbanások és tűzharcok hangját lehetett hallani Niamey különböző részein, főként a Dioré Hamani Nemzetközi Reptér és a vele szomszédos katonai támaszpont környékén, valamint a Balatou negyedben, ahol az elnöki palota és a fő kormányzati intézmények is vannak.
A hivatalos rádió és televízió adása órákra megszakadt a felfordulás csúcsán, miközben a Haza Védelmének Nemzetgyűlése az állampolgárokat egységre és éberségre szólította fel, megerősítve a védelmi és biztonsági erők hűségét.
Stratégiai támaszpont a nigeri erőknek, valamint a Száhel Szövetségnek
A légitámaszpont ugyanazon komplexumot belül fekszik, amely a polgári repülőteret is tartalmazza Niameyben, valamint a Niger, Mali és Burkina Faso alkotta “Száheli Országok Szövetsége” katonai repülőinek és drónjainak, valamint anti-terrorista egységeinek ad otthont. Ezek mellett orosz és olasz erők is tartózkodnak itt.
Ugyanez a támaszpont már két korábbi támadásnak is ki volt téve ebben az évben. Az elsőre januárban került sor, amit a “Dā‘iš” helyi szárnya követett el, míg a másodikat júniusban hajtotta végre egy az al-Qā‘idāhoz kötődő szárny.
Orosz beavatkozás az “Afrika Hadtest” útján
Figyelemreméltó fejlemény, amit Viktor Vorobajev nigeri orosz nagykövet tárt fel az orosz “TASS” hírügynökségnek, mely szerint a nigeri katonai vezetés támogatást kért az orosz védelmi minisztérium alá tartozó “Afrika Hadtesttől”, hogy az segítsen letörni a felkelési kísérletet.
Vorobajev azt közölte, hogy a felkelésben résztvevő tisztek és fiatalok” esetleg külső felektől kapnak utasításokat”. A helyszíni jelentések azt közölték, hogy az “Afrika Hadtest” egységei az Elnöki Gárda oldalán harcoltak öngyilkos drónokat használva a felkelők állásai ellen, mielőtt a kormányzati erők teljesen helyre nem állították az ellenőrzést szombaton este a 101-es támaszpont fölött.
Katonák a hatalmas veszteségeket szenvedett térségekből
A Reuters szerint a katonai megmozdulásban a Niameyben összpontosuló, vagy más, Alam, Tira és Doso régiókból származó katonák vettek részt, míg ezekben a térségekben szenvedték a katonai egységek a legnagyobb veszteségeket a fegyveres csoportokkal Niger déli és délnyugati részén folytatott harcok során.
Az értékelők és a biztonsági források összekötik a hadseregen belül növekvő feszültséget a zavarral a frontvonalakban lévő egységeknél amiatt, hogy folyatatódnak a támadások és az emberi vesztségek. Mindez annak ellenére, hogy a Katonai Tanács többek között éppen azzal magyarázta a puccsot Muḥammad Bāzūm elnök ellen 2023 júliusában, muszály javítani a biztonsági helyzeten.
Niger déli és délnyugati részei sorozatos véres támadásokat élt meg az utóbbi hónapok során, melyek közt ott volt “Dā‘iš” szervezet által augusztusban elkövetett támadás is, amely a Reuters szerint 18 katona megölését eredményezte.
Újabb belső kihívás Tiyānī-val szemben
A szombati felkelés annyiban különbözik a reptér elleni korábbi támadásoktól, hogy a hatóságok ezt ezúttal ugyanazon fegyveres erőkön belüli katonáknak tulajdonítja, ami mutatja a biztonsági válság újabb, belső vetületét, amivel a katonai vezetés szembenéz.
Amióta Tiyānī 2023-ban hatalomra került, Niger csökkentette katonai együttműködését Franciaországgal és az Egyesült Államokkal, míg erősítette együttműködését Oroszországgal. Ugyanakkor Malival és Burkina Fasoval együtt kilépett a Nyugati-Afrikai Államok Gazdasági Közösségéből – ECOWAS -, és velük együtt megalapította a “Száheli Államok Szövetségét”.
Az összecsapások időben szintén egybeestek a Niamey és Párizs között egyre növekvő feszültséggel az uránium ágazat miatt, miután a nigeri hatóságok ellenőrzésük alá vették egy francia uránvállalat forrásait. Mindezt annak keretében, hogy előrelépést érjen el a kormányzati ellenőrzésben az ásványkincsek fölött.
Algéria volta az első ország, ami elítélte a legutóbbi nigeri eseményeket, kifejezve teljes szolidaritását a nigeri vezetéssel, miközben nem születtek hivatalos nyilatkozatok a többi nyugati, vagy régiós ország részéről eddig. A “Száheli Országok Szövetsége” szinten megerősítette teljes támogatását a Nigeri Köztársaság intézményei iránt. Egyben megerősítették elkötelezettségüket, hogy megvédjék a szövetség államainak egységét, ellenőrzését és stabilitását. Hasonlóképpen Törökország is megerősítette szolidaritását Nigerrel a legutóbbi események után, valamint “önmérsékletre” szólított fel, hogy megőrizzék az ország biztonságát és stabilitását.
Kép: Katonai járművek a nigeri fegyveres erőkhöz tartozó katonákat szállítanak a felkelést kísérlet után a fővárosban, Niameyben.
بدعم روسي.. النيجر تعلن استعادة السيطرة في نيامي بعد تمرد عسكري
السلطات النيجرية تعلن استعادة السيطرة على القاعدة الجوية 101 والمواقع الحساسة في نيامي بعد تمرد شارك فيه جنود، وسط تصاعد التوتر على خلفية الخسائر المتكررة أمام الجماعات المسلحة
30 اب
أعلنت السلطات في النيجر استعادة السيطرة على قاعدة عسكرية جوية استراتيجية في العاصمة نيامي، بعد تمرد نفّذه جنود، السبت، وشهد إطلاق نار كثيفاً وانفجارات استمرت ساعات قرب المطار والمنطقة الرئاسية، في أحدث تحدٍّ يواجه السلطة العسكرية بقيادة، عبد الرحمن تياني.
وقال وزير الدفاع النيجري، ساليفو مودي، إنّ مجموعة من العسكريين “خرجت عن النظام العسكري” وحاولت، قرابة الساعة 00:20 من فجر السبت، احتجاز عدد من زملائها داخل القاعدة 101 في نيامي، قبل أن تطلق النار باتجاه مواقع حساسة في العاصمة.
وأضاف أنّ التدخّل السريع لقوات الدفاع والأمن أتاح احتواء التحرّك واستعادة السيطرة تدريجياً على المواقع المستهدفة، داعياً سكان نيامي إلى الهدوء ومواصلة أنشطتهم بصورة طبيعية.
مئات الجنود شاركوا في التمرّد
وقالت وسائل الإعلام الرسمية في النيجر، مساء السبت، إنّ الهجوم شارك فيه “مئات الجنود الساخطين”، وأنّ “المواجهات استمرت عدة ساعات قبل أن تتمكّن القوات الموالية لتياني من استعادة السيطرة”. وعرض التلفزيون الرسمي مشاهد قال إنها لعسكريين متمرّدين وهم يسلّمون أنفسهم.
وأفادت ثلاثة مصادر أمنية بأنّ الحرس الرئاسي تحرّك للدفاع عن تياني خلال الأحداث. ولم يظهر رئيس المجلس العسكري علناً، حتى صباح اليوم الأحد، وفق “رويترز”.
وكانت أصوات الانفجارات وإطلاق النار سُمعت منذ الساعات الأولى من السبت في مناطق مختلفة من نيامي، خصوصاً حول مطار ديوري حماني الدولي والقاعدة الجوية العسكرية المجاورة له، وكذلك في منطقة بلاتو التي تضمّ القصر الرئاسي ومؤسسات حكومية رئيسية.
وتوقّف بثّ الإذاعة والتلفزيون الرسميين لساعات في ذروة التوتر، فيما دعا المجلس الوطني لحماية الوطن المواطنين إلى الوحدة واليقظة، مؤكّداً تعبئة قوات الدفاع والأمن.
قاعدة استراتيجية لقوات النيجر وتحالف الساحل
وتقع القاعدة الجوية داخل المجمع نفسه الذي يضم المطار المدني في نيامي، وتستضيف طائرات ومسيّرات عسكرية ووحدة لمكافحة الإرهاب تابعة لـ”تحالف دول الساحل” الذي يضمّ النيجر ومالي وبوركينا فاسو، إضافة إلى وجود قوات روسية وإيطالية.
وتعرّضت القاعدة نفسها لهجومين سابقين خلال العام الجاري، الأول في كانون الثاني/يناير نفّذه فرع تنظيم “داعش”، والثاني في حزيران/يونيو نفّذه فرع مرتبط بتنظيم “القاعدة”.
تدخّل روسي عبر “الفيلق الأفريقي“
وفي تطوّر لافت، كشف السفير الروسي في النيجر، فيكتور فوروبايف، لوكالة “تاس” الروسية، أنّ القيادة العسكرية النيجرية طلبت دعم “الفيلق الأفريقي” التابع لوزارة الدفاع الروسية للمساعدة في قمع محاولة التمرّد.
وقال فوروبايف إنّ الضباط الشباب المشاركين في المحاولة “ربما كانوا يتلقّون توجيهات من جهات خارجية”. وأفادت مصادر ميدانية بأنّ عناصر “الفيلق الأفريقي” قاتلوا إلى جانب قوات الحرس الرئاسي، مستخدمين طائرات مسيّرة انقضاضية ضدّ مواقع المتمرّدين، قبل أن تستعيد القوات النظامية السيطرة الكاملة على القاعدة الجوية 101 مساء السبت.
جنود من مناطق تكبّدت خسائر كبيرة
وبحسب “رويترز”، شارك في التحرّك العسكري جنود متمركزون في نيامي وآخرون قدموا من مناطق والام وتيرا ودوسو، وهي مناطق تعرّضت فيها وحدات الجيش لخسائر كبيرة خلال القتال مع الجماعات المسلحة في غرب وجنوب غرب النيجر.
ويربط محللون ومصادر أمنية التوتر المتصاعد داخل الجيش بحالة إحباط لدى وحدات الخطوط الأمامية نتيجة استمرار الهجمات والخسائر البشرية، برغم أنّ المجلس العسكري برّر انقلابه على الرئيس، محمد بازوم، في تموز/يوليو 2023، من بين أسباب أخرى، بالحاجة إلى تحسين الوضع الأمني.
وشهدت مناطق جنوب غرب النيجر سلسلة هجمات دامية خلال الأشهر الأخيرة، بينها هجوم نفّذه “داعش”، في آب/أغسطس الجاري، وأدّى، بحسب “رويترز”، إلى مقتل 18 جندياً.
تحدّ داخلي جديد أمام تياني
ويختلف تمرّد السبت عن الهجمات السابقة على المطار في أنّ السلطات تنسبه هذه المرة إلى عناصر من داخل القوات المسلحة نفسها، ما يكشف عن بعد داخلي جديد للأزمة الأمنية التي تواجهها السلطة العسكرية.
ومنذ وصول تياني إلى السلطة عام 2023، قلّصت النيجر تعاونها العسكري مع فرنسا والولايات المتحدة، وعزّزت علاقاتها مع روسيا، كما انسحبت مع مالي وبوركينا فاسو من المجموعة الاقتصادية لدول غرب أفريقيا “إيكواس” وأسست معها “تحالف دول الساحل”.
وتزامنت الاضطرابات أيضاً مع تصاعد التوتر بين نيامي وباريس بشأن قطاع اليورانيوم، بعدما سيطرت السلطات النيجرية على أصول تابعة لشركة أورانو الفرنسية، في إطار توجّهها لتعزيز السيطرة الحكومية على الموارد المعدنية.
وكانت الجزائر أوّل دولة تدين أحداث النيجر الأخيرة، معبّرة عن تضامنها الكامل مع قيادة النيجر، في وقت لم تصدر فيه بيانات رسمية من باقي الدول الغربية أو الإقليمية حتى الآن. كما أكد “تحالف دول الساحل “دعمه الكامل” لمؤسسات جمهورية النيجر، مؤكداً عزمه على الحفاظ على وحدة وتماسك واستقرار دول التحالف. كذلك، أكدت تركيا تضامنها مع النيجر بعد الأحداث الأخيرة وتدعو إلى “ضبط النفس” حفاظاً على الأمن والاستقرار في البلاد