Egy ENSZ jelentés azt tárta fel, hogy amerikai Boeing 727-es típusú repülők fegyvereket, drónokat és külföldi harcosokat szállítottak a Gyors Támogatási Erőknek Dārfūrba egy a csádi fővárosból, N’Djamenából kiinduló légi úton.
Július 29
Az ENSZ-hez tartozó szakértői csoport tárta fel, hogy egy korábban a Reuters hírügynökség jelentése által korábbi amerikai katonai vállalkozókhoz kötött Boeing 727-es repülőket arra használtak, hogy fegyvereket, drónokat, harcosokat és zsoldosokat szállítsanak a Gyors Támogatási Erőknek Szudánban.
Ezek az eredmények egy Szudánra szakosodott ENSZ szakértői csoport jelentéstervezetében álltak, melyet a tervek szerint szeptemberben jelentetnek meg, miután bemutatták azt az ENSZ Biztonsági Tanácsának áttekintésre.
A jelentés rámutatott, hogy a csoport “megbízhatónak” jellemzett információkat szerzett négy forrásból, melyek azt közölték, hogy a repülők katonai felszerelés mellett, beleértve ebbe fegyvereket és drónokat, a Gyors Támogatási Erőkhöz tartozó harcosokat és külföldi zsoldosokat szállítottak. A szakértők két szemtanú vallomásaira alapoztak Niyālā városában, ami a Gyors Támogatási Erők fő katonai és logisztikai központjának számít Dārfūr térségében. Emellett pedig az ENSZ két tagállama által szolgáltatott kommunikációjára alapoztak, melyek megnevezését nem tárták fel.
Légi folyosó N’Djamena és Niyālā között
A jelentéstervezet azt közölte, hogy három Boeing 727-es típusú repülő jelent meg Csádban 2024 novemberétől kezdődően, melyek a N’Djamena nemzetközi reptér katonai részén működtek. A repülők között volt egy, amelyiket Brazíliában adták el egy amerikai katonai vállalkozóhoz, Steven Shawin-hez köthető cégnek; valamint két olyan, melyeket a Michigan állami székhelyű amerikai “Calita Charters 2” cég egyik cége vásárolt meg.
A szakértők rámutattak, hogy a három repülőnek semmilyen hivatalos működik bejegyzése sem volt, amióta N’Djamenába érkeztek, feltételezve, hogy “számos lépést tettek, hogy ne jelenjenek meg, amikor felszállnak”. A jelentés azt közölte, hogy számos Boeing 727-es és Iljusin 76-os típusú szállítórepülő szállt le éjjel a Niyālā reptéren 2026 januárja és júliusa között. Hozzátette, hogy a Gyors Támogatási Erők a N’Djamenát Niyālāval összekötő légi folyosót harcosok, külföldi zsoldosok és katonai felszerelés, köztük fegyverek és drónok szállítására használták Dārfūr térségébe.
Korábbi szállítási hálózatok
Egy ezév július 15-én a Reuters által közölte korábbi jelentés a Shawin által irányított cégekhez kötődő repülőket követte nyomon, aki az amerikai különleges erők egy korábbi, nyugdíjazott katonája és hosszú éveken át amerikai kormányzati és nemzetközi szervezetekkel dolgozott együtt. A hírügynökség a repülők mozgását követte nyomon N’Djamenából a Gyors Támogatási Erők által használt utánpótlási központokba Niyālāban, al-Kufra városában Líbia délkeleti részén és a Szonáliágan lévő Bossassou városában. Mindezt műhold felvételek, mobiltelefon adatok, felvételek és repüléskövetési adatok alapján végezte.
A Reuters nem talált semmilyen bejegyzést a repülésekről független repüléskövető platformokon, melyeket azokat a jelzéseket követik, melyeket általában repülők áthaladásakor dokumentálnak.
Az egyik repülőt, egy Boeing 727-es típusút egy légicsapás semmisítette meg, amit a szudáni hadsereg hajtott végre Niyālā reptere ellen 2025 májusában. Egy a hírügynökség rálátással bíró forrása azt közölte, hogy a Gyors Támogatási Erők 51 tagja része volt a fedélzeten megölt 54 személynek. A Reuters megerősítette, hogy nem talált semmilyen bizonyítékot arra, hogy szankciókat vetettek volna ki Shawin-ra, vagy cégeire, vagy hogy a hatóságok vádakat fogalmaztak volna meg azokkal szemben a törvénysértések elkövetése miatt. Eddig Shawin nem válaszol a hírügynökség kérdéseire az ENSZ jelentést illetően. Ugyanakkor üzlettársa, Craig Monroe korábbi nyilatkozatai során tagadta, hogy bármi kapcsolat lenne a két repülőt birtokló “Contractors Irwin’s” cég és a Gyors Támogatási Erők között.
Kolumbiai zsoldosok Dārfūrban
Az ENSZ jelentés egybe részleteket is feltárt kolumbiai zsoldosok részvételéről a harcokban a Gyors Támogatási Erők oldalán, számukat 1500 és 2000 harcos körülire becsülve. Azt említette, hogy a zsoldosok a “Sivatagi Farkasok” néven ismertek és 2025 márciusában állították fel a Niyālā támaszpontot, a drónok működtetését látták el, valamint részt vettek a frontokon a műveletekben al-Fāšir város ostromakor, valamint annak ellenőrzés alá vétele idején ugyanazon év októberében.
A jelentés szerint a kolumbiai zsoldosok részt vettek a Gyors Támogatási Erők által végrehajtott katonai műveletekben, köztük az al-Fāšir városában történt harcokban Dārfūr régióban, rámutatva, hogy “összetett légiszállítási hálózatokat használtak fegyverek, drónok és harcosok szállítására a Gyors Támogatási Erők által ellenőrzött területekre. Mindez azon vizsgálatok során került elő, amiket a szakértői csoport végzett a Dārfūrra kivetett fegyverembargó megsértése kapcsán.
A maga részéről az Emirátusok ENSZ missziója azt közölte, hogy a hatóságok vizsgálták a cég tevékenységét és arra jutottak, hogy annak nincs kötődése semmilyen a zsoldosokhoz kötődő tevékenységhez Szudánban, vagy lenne kötődése olyan személyekhez, akiket a jelentés megnevez. Megerősítették, hogy a cég betartotta az emirátusi és nemzetközi törvényeket.
Ugyanakkor a Csádi Polgári Repülési Hatóság azt közölte, hogy a Boeing repülők nem rendelkeztek csádi területről kiinduló munkaengedéllyel, rámutatva, hogy az nem foglalkozik katonai repülőkkel és nem lát el azok mozgásához kötődő szolgáltatásokat. ‘Abd Allah Ṣābir Fuḍūl csádi külügyminiszter a repülőket érintő kérdések kapcsán azt közölte, hogy azok a védelmi titkok területét érintik, megerősítve, hogy országa szerepe a szudáni háborúban csupán a béke helyreállítása iránti jelenleg zajló diplomáciai erőfeszítésekre korlátozódik.
Az ENSZ szakértői csoportja látja el a Dārfūr régióra még 2004-ben bevezetett fegyverembargó végrehajtását, valamint vizsgálatot folytat a konfliktus résztvevői javára működő fegyver, pénzügyi támogatás és harcosok szállítási hálózatai kapcsán.
Kép: Boeing 727-es típusú repülő, amely egy korábbi amerikai katona alá tartozó cégekhez kötődik, valamint része egy olyan hálózatnak, amit ENSZ szakértők a szudáni Gyors Támogatási Erőknek zsoldosokat, fegyvereket és drónokat szállítóknak azonosítottak, a líbiai al-Kufra repterén, 2026 (Reuters)
تقرير أممي: طائرات أميركية نقلت مرتزقة وأسلحة ومسيرات لقوات الدعم السريع في السودان
تقرير لخبراء الأمم المتحدة يكشف أنّ طائرات “بوينغ 727” أميركية نقلت أسلحة ومسيّرات ومقاتلين أجانب إلى قوات “الدعم السريع” في دارفور، عبر مسار جوي انطلق من العاصمة التشادية نجامينا
29 تموز
كشف فريق خبراء تابع للأمم المتحدة أنّ طائرات من طراز “بوينغ 727″، سبق أن ربطها تحقيق لوكالة “رويترز” بشبكة أعمال متعاقد عسكري أميركي سابق، استخدمت في نقل أسلحة وطائرات مسيّرة ومقاتلين ومرتزقة إلى قوات “الدعم السريع” في السودان.
وجاءت النتائج ضمن مسودة تقرير أعدّها فريق خبراء الأمم المتحدة المعني بالسودان، ومن المقرر نشره في أيلول/سبتمبر المقبل، بعد تقديمه إلى مجلس الأمن الدولي لمراجعته.
وأشار التقرير إلى أنّ الفريق تلقى معلومات وصفها بـ”الموثوقة” من أربعة مصادر، أفادت بأن الطائرات نقلت مقاتلين تابعين لقوات “الدعم السريع” ومرتزقة أجانب، إلى جانب معدات عسكرية تشمل أسلحة وطائرات مسيّرة. واستند الخبراء إلى شهادتي شاهدين في مدينة نيالا، التي تمثل المركز العسكري واللوجستي الرئيسي لقوات “الدعم السريع” في دارفور، وإلى مراسلات واردة من دولتين عضوين في الأمم المتحدة، من دون كشف هويتهما.
مسار جوي بين نجامينا ونيالا
وأفادت مسودة التقرير بأنّ ثلاث طائرات من طراز “بوينغ 727” ظهرت في تشاد ابتداءً من تشرين الثاني/نوفمبر 2024، وكانت تعمل من الجزء العسكري في مطار نجامينا الدولي. وتضمنت الطائرات واحدة بيعت في البرازيل إلى شركة مرتبطة بالمقاول الأميركي السابق، ستيفن شاوليس، واثنتين اشترتهما إحدى الشركات من شركة “كاليتا تشارترز 2” الأميركية ومقرها ولاية ميشيغان.
وأشار الخبراء إلى عدم تسجيل أي تحركات رسمية للطائرات الثلاث منذ وصولها إلى نجامينا، مرجحين أنها اتخذت “خطوات متعمدة لتجنب اكتشافها أثناء التحليق”. وقال التقرير إنّ عدداً من طائرات “بوينغ 727” وطائرات النقل من طراز “إليوشن 76” هبطت ليلاً في مطار نيالا بين كانون الثاني/يناير وتموز/يوليو 2026. وأضاف أنّ قوات “الدعم السريع” استخدمت المسار الجوي الرابط بين نجامينا ونيالا لنقل المقاتلين والمرتزقة الأجانب والمعدات العسكرية، بما فيها الأسلحة والمسيّرات، إلى إقليم دارفور
شبكة الرحلات السابقة
وكان تحقيق سابق نشرته رويترز في 15 تموز/يوليو الجاري تتبع طائرات مرتبطة بشركات يسيطر عليها شاوليس، وهو جندي سابق في القوات الخاصة الأميركية ومتعاقد عمل سنوات طويلة مع مؤسسات حكومية أميركية ودولية. وتتبعت الوكالة حركة الطائرات من نجامينا إلى مراكز إمداد تستخدمها “الدعم السريع” في نيالا، ومدينة الكفرة جنوب شرقي ليبيا، وبوصاصو في الصومال، مستندةً إلى صور الأقمار الاصطناعية وبيانات الهواتف المحمولة ومقاطع مصورة وبيانات تتبع الرحلات.
ولم تجد رويترز سجلات للرحلات على منصات التتبع المستقلة التي ترصد الإشارات التي تبثها الطائرات عادةً خلال تحليقها.
وكانت إحدى الطائرات، وهي من طراز “بوينغ 737″، دُمّرت في غارة نفذها الجيش السوداني على مطار نيالا في أيار/مايو 2025. وأفاد مصدر مطلع للوكالة بأنّ 51 عنصراً من قوات “الدعم السريع” كانوا بين 54 شخصاً قتلوا على متنها. وأكدت رويترز أنها لم تجد دليلاً على فرض عقوبات على شاوليس أو شركاته، أو توجيه السلطات اتهامات إليهم بارتكاب مخالفات. في حين لم يرد شاوليس على أسئلة الوكالة بشأن التقرير الأممي، فيما نفى شريكه التجاري كريغ مونرو في تصريحات سابقة وجود أي صلة بين شركة “كونتراكتور إيروايز”، المالكة لطائرتين، وقوات “الدعم السريع”.
مرتزقة كولومبيون في دارفور
وكشف التقرير الأممي أيضاً تفاصيل بشأن مشاركة مرتزقة كولومبيين في القتال إلى جانب قوات “الدعم السريع”، مقدراً عددهم بما يتراوح بين 1500 وألفي مقاتل. وذكر أن المرتزقة، المعروفين باسم “ذئاب الصحراء”، أنشأوا قاعدة في نيالا في آذار/مارس 2025، وتولوا تشغيل طائرات مسيّرة والمشاركة في التخطيط للعمليات خلال حصار مدينة الفاشر والسيطرة عليها في تشرين الأول/أكتوبر من العام نفسه.
وبحسب التقرير شارك المرتزقة الكولومبيون في عمليات عسكرية نفذتها قوات “الدعم السريع”، بينها معارك في مدينة الفاشر بإقليم دارفور، مشيراً إلى “استخدام شبكات نقل جوية معقدة لنقل أسلحة وطائرات مسيرة ومقاتلين إلى مناطق سيطرة الدعم السريع”، وذلك في إطار تحقيقات يجريها فريق الخبراء بشأن انتهاكات حظر السلاح المفروض على دارفور.
بدورها، قالت بعثة الإمارات لدى الأمم المتحدة إن السلطات حققت في نشاط الشركة وخلصت إلى عدم تورطها في أي نشاط للمرتزقة في السودان أو ارتباطها بالأشخاص الذين وردت أسماؤهم في التقارير، مؤكدةً التزام الشركة القوانين الإماراتية والدولية.
كما قالت هيئة الطيران المدني التشادية إنّ طائرات “بوينغ” لم تكن تملك تصريحاً للعمل انطلاقاً من الأراضي التشادية، مشيرةً إلى أنها لا تدير الطيران العسكري ولا تتولى خدمات تتبع حركته. وقال وزير الخارجية التشادي، عبد الله صابر فضول، إنّ الأسئلة المتعلقة بالطائرات تدخل ضمن نطاق الأسرار الدفاعية، مؤكداً أنّ دور بلاده في الحرب السودانية يقتصر على الجهود الدبلوماسية الرامية إلى استعادة السلام.
ويتولى فريق خبراء الأمم المتحدة مراقبة تنفيذ حظر الأسلحة المفروض على إقليم دارفور منذ عام 2004، والتحقيق في شبكات نقل الأسلحة والتمويل والمقاتلين إلى أطراف النزاع